Arsjavin - het mannetje meer (nu minder) van Zenit

(Eerste publicatie: 18-5-2009)

Slecht werk van de heren netcoördinatoren, gisterenavond. De tweede helft van TsSKA Moskou – Zenit viel samen met de eerste van sc Heerenveen – FC Twente, waardoor ik onze vrienden uit de provincie tijdens de bekerfinale in de grote stad Rotterdam voor de rust maar lekker zonder mij heb laten ploeteren.

TsSKA – Zenit: 2-1, door weer een belachelijke penalty kort voor tijd.

De eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat Zenit van nu niet meer het Zenit is van vorig jaar, toen we bij elke aanval een mannetje meer leken te hebben. Dat mannetje meer (zelfs de leek begrijpt dat ik Andrej Arsjavin bedoel) speelt nu bij Arsenal. En dan ook nog eens Danni geblesseerd, Timosjtsjoek op halve kracht …

We hadden wel weer met afstand het mooiste shirtje van het veld! Wit en dan dat blauwe V-motief rond de hals. Vergelijk dat eens met het schelrood/korenbloemenblauw van die gasten uit Moskou. Daar moesten ze ook eens punten voor geven! Door de vrouw van de scheidsrechter of zo. Hoewel je daar juist weer erg mee uit moet kijken. Russische vrouwen hebben een vreemde voorkeur voor van die rare kaketoe-combinaties.

Let trouwens op de 20-jarige Aleksej Ionov - hier op de foto. Die speelt over twee jaar Timosjtsjoek bij Bayern uit de basis.

Update: vijf jaar later moet ik vaststellen dat ik het met die Ionov niet goed gezien heb. Nooit doorgebroken. Verhalen over drank. Waar hij nu speelt weet ik niet.

"Een vervalste geschiedenis brengt schoften voort"

(Eerste publicatie: 15-5-2009)

Joeri Afanasjev

Hoe gaat Rusland met zijn geschiedenis om? Twee standpunten, een pessimistisch en een optimistisch, en niet van zo maar twee figuren: van Joeri Afanasjev (ere-president van de Staats Humanitaire Universiteit) en van de legendarische dissident Pavel Litvinov. Zij spraken scholieren toe, winnaars van het jaarlijkse concours De mens in de geschiedenis, voor werkstukken gebaseerd op familie-archieven en verhalen van ooggetuigen.

Volgens Afanasjev is de geschiedenis van Rusland en de USSR zoals die er nu is, principieel vervalst. Er zijn geniale boeken geschreven, “vooral literaire”, maar die zijn niet doorgedrongen tot het maatschappelijk bewustzijn. “En daardoor is de Russische samenleving in het geheel en principieel niet in staat tot een kritische blik op de eigen historische ervaring. Daarom is de maatschappij – eigenlijk kan ik beter zeggen: de maatschappelijke constructie die we hebben – niet in staat tot zelfontwikkeling en zelforganisastie.” Volgens Afanasjev leidt dit tot een toenemende primitiviteit van de samenleving. Russen hebben geleerd om zich aan te passen aan laagheden. “Dat betekent niet dat Rusland bewoond wordt door schoften. Het betekent dat Rusland bewoond wordt door mensen die bereid zijn om schoften te worden.”

Pavel Litvinov

Arme scholieren. Kom je op een feestelijke prijsuitreiking, krijg je zoiets te horen. Maar gelukkig kwam na Afanasjev Pavel Litvinov aan het woord. “Ik ben bijzonder geroerd door het werk van de scholieren en de leraren, omdat de toekomst van Rusland afhangt van wat we weten over ons land, over zijn geschiedenis. De eminente historicus, de eminente mens professor Afanasjev heeft vandaag een bittere toespraak gehouden over de toekomst van Russische beschaving. Misschien is het mijn aangeboren optimisme dat me dwingt om het niet met hem eens te zijn: ik ben van mening dat onze toekomst open is en uitsluitend van ons afhangt. En vooral van de jongeren. Ik ben ervan overtuigd dat de toekomst beter zal zijn, al zal dat misschien nog even duren.”

Het concours vierde dit jaar zijn tienjarig jubilieum. De 30.000 werkstukken die door de jaren heen werden ingezonden, gaan gepubliceerd worden op de site urokiistorii.ru.

Vermiste Kalasjnikovs, Makarovs en Beretta's

(Eerste publicatie:  11-5-2009)

Wat doe je als journalist in Rusland als je wilt weten hoeveel wapens er in het uitgestrekte land worden vermist? Het Ministerie van Defensie of Binnenlandse Zaken bellen heeft weinig zin, je stapt naar een post van de verkeerspolitie en vraagt of ze de bewuste data even voor je op een CD’tje willen zetten. Zo gebeurd, schrijft Sergej Kanev van de Novaja Gazeta, zonder erbij te vermelden hoe hij de verkeerspolitie zo bereidwillig kreeg.

Met het voorbehoud dat de gegevens slordig zijn bijgehouden, komt Kanev tot een boeiende lijst. Uit de arsenalen van Defensie, Binnenlandse Zaken, het OM en de FSB worden vermist:

13.684 Kalasjnikovs

22.119 Makarov-pistolen

4.089 Toelski Tokarev-pistolen

268 Stetsjkins

3.634 Nagants

504 Mausers

705 Brownings

154 Beretta’s

203 Parabellums

6.114 ere- en museum-Walters.

Niet verrassend: vooral in de Kaukasus verdwijnt veel wapentuig. Het wordt gestolen, buitgemaakt op de gesneuvelde vijand of gewoon van diezelfde vijand gekocht. Niet zelden duikt een wapen later op wanneer misdadigers worden aangehouden. Daarbij wil de politie zo’n wapen nog wel eens ongeregistreerd achterhouden, voor eigen gebruik. Eind vorige maand schoot een Moskouse agent in en buiten een supermarkt drie mensen dood. Het moordwapen bleek hij illegaal in zijn bezit te hebben.

Nog even iets anders, wel leuk in dit verband. Een tijdje terug schreef ik over de Nagant revolver. Sindsdien krijg ik met enige regelmatig bezoekers op dit weblog die bij Google – ja, dat kan ik allemaal nagaan! -gezocht hebben op Nagant. Wat is nu het aardige: die zoekers op Nagant komen – ook dat kan ik zien - allemaal uit België.

Viktor Astafjev - een oud-frontstrijder schrijft ...

(Eerste publicatie: 8-5-2009)

Morgen rollen de tanks over het Rode Plein en zwelgt Rusland weer in trots. De overwinning op Duitsland in de Tweede Wereldoorlog wordt gevierd, met pracht, praal en pathos. De trots is natuurlijk terecht, maar de pracht en de praal verhullen een deel van de werkelijkheid, dat in Rusland steeds verder uit het zich verdwijnt.

Van schrijver en oorlogsveteraan Viktor Astafjev (1924-2001) verscheen onlangs een brievenboek. Astafjev verzette zich met groeiende verbittering tegen de mythevorming rond de oorlog. Hier enkele fragmenten, afgedrukt in Novaja Gazeta:

28 december 1987, aan schrijver V. Kondratjev:

Ook ik heb maar één keer een granaat gezien met daarop geschreven “Voor Stalin”, en “hoera” heb ik helemaal nooit gehoord. (…). Wij allen, al onze genen, botjes, bloed, zelfs onze stront is doordrenkt geraakt van de tijd en lucht gemaakt door Stalin. Wij zijn ook nu nog in veel opzichten zijn kinderen, al schamen we ons ervoor om dat toe te geven. God zij dank zijn we al niet meer bang, we schamen ons alleen.” (…)

Trouwens, wie “aan Zjoekov begint”, zal een echte Russische schrijver zijn (…). Ach, wat was dat een product van de “vader en leraar” [Stalin]! Wat een stroper van het Russische volk. Hij, hij en kameraad Stalin hebben in het vuur van de oorlog het Russische volk en Rusland verbrand. Met die zware beschuldiging moet je het verhaal van de oorlog beginnen (…)

1 april 1990, geadresseerde niet achterhaald:

Niet U, niet ik, niet ons leger heeft het fascisme overwonnen, maar ons volk dat zoveel te lijden heeft gehad. In zijn bloed hebben ze het fascisme verdronken, onder zijn lijken hebben ze de vijand bedolven. Het is de eerste en enige oorlog (…) waarin de verliezen in de achterhoede die aan het front overtroffen – 26 miljoen, voornamelijk Russische vrouwen en invaliden, kinderen en ouderen. Alleen misdadigers konden zo kwistig omgaan met het eigen volk (…). Alleen hufters konden het leger in angst en onder verdenking houden - al die speciale afdelingen (…) En bevel 227? Alleen al daarvoor hadden ze na de oolog de hele Kremlin-camarilla uiteen moeten jagen.

Wat zou ik U graag willen prijzen! Maar om wat? Omdat u, strijdend voor uw eigen ‘generaals-waarheid” vergeten bent om onze gevallen strijders te begraven, van wie de botten tot op de dag van vandaag nog verspreid liggen over de Russische bossen, velden en moerassen? (…), soldaatjes die onder de Sovjet-macht altijd een soort stro waren, alleen maar geschikt om te laten wegrotten en in het vuur te gooien.

(…) als u allen, zonder uniform, zonder met medailles te rinkelen, het Russische veld zou inlopen, omringd door lege dorpen (één van de reden van die leegte is de oorlog), als u op de knieën zou gaan, en met uw grijze hoofden gebogen de Allerhoogste om vergeving zou vragen, misschien zal hij u dan horen. Dat is de enige weg naar de redding van uw generaals-ziel (…).

Zomer 1995, aan generaal Koelikovski:

Voor u moet de manhaftigheid uit de oorlog (…) worden bezongen, waarbij u vergeet dat hoe meer je liegt over de oorlog, hoe dichterbij je de volgende oorlog brengt.

Ontheiliging van een militaire onderscheiding - het Sint-Jorislintje

(Eerste publicatie:  5-5-2009)

Er is geen ontkomen aan in het Russisch straatbeeld: het Georgi of Sint-Jorislintje. In de aanloop naar 9 mei, de dag waarop de overwinning in de Tweede Wereldoorlog wordt gevierd, worden de lintjes door vrijwilligers uitgedeeld. Dit in het kader van de actie 'Sint-Jorislintje'. Dat is begonnen in 2005 met 800.000 stuks, nu worden er al vele miljoenen verspreid.

Het lintje is uitgegroeid tot een massaal gebruikt symbool en daar is bepaald niet iedereen gelukkig mee. Wat is het probleem? Het bewuste lintje, zwart-oranje of zwart-geel van kleur, maakt sinds eeuwen deel uit van hoge onderscheidingen, bestemd voor soldaten die aan gevechten hebben deelgenomen. Dat ziet er zo uit:

Tegenstanders van het massale gebruik (ze hebben een eigen site) zien de massale verspreiding als een "totale ontheiliging van een militair symbool”. En daar zit wat in, als we kijken naar een paar voorbeeld zoals hier links. (Onderaan in het filmpje nog veel meer fraais.)

De tegenstanders op hun site: “Wij eisen dat de actie 'Sint-Jorislintje' wordt beëindigd en de legendarische Joriskleuren niet worden bezoedeld!” Mijn sympathie hebben ze, maar ik geef ze weinig kans. Ze gebruiken trouwens wel heel aardig beeldmateriaal:

De tekst luidt: Ik hoef geen Georgij lintje! Ik heb het recht niet er een te dragen! Het is een variant op deze klassieke anti vodka-poster:

Stemmen in de metro van Sint-Petersburg: de winnaars zijn ...

(Eerste publicatie: 4-5-2009)

Zanger Joeri Sjevtjsoek heeft het niet gehaald, mijn andere favoriet wel: de stem van sportverslaggever Gennadi Orlov zal te horen zijn in de Petersburgse metro. Zijn sonore stemgeluid, waarmee hij doorgaans de doelpunten van Zenit begeleidt, gaat de stations aankondigen op de paarse lijn:

De andere winnaars van de verkiezing (ik schreef er hier [linkje werkt niet meer] over) zijn: zangeres Edita Pecha (op de rode lijn), zanger Aleksandr Rozenbaum (blauwe lijn), zanger/acteur – en supporter van Zenit - Michail Bojarski (groene lijn), actrice Alisa Frejndlich (gele lijn).

Hier een voorproefje van het genot dat de reizigers te wachten staat op de paarse lijn. Gennadi Orlov:

Hier Michail Bojarski met zijn bekendste nummer:

En mocht u Edita Pecha uit de luidsprekers horen, dan weet u: we zitten op de rode lijn:

Wilt u bovengenoemde stemmen horen, dan dient u uw reis naar Sint-Petersburg wel zorgvuldig te plannen. Zij komen alleen op feestdagen aan de beurt, de eerste keer op 27 mei, de Dag van de Stad. Op de andere dagen blijft tv-presentator Michail Bykov de stations aankondigen, zoals hij dat al 35 jaar doet.

Kersnovskaja in andere talen - en twee documentaires

(Eerste publicatie: 29-4-2009)

Ik kom nog even terug op mijn 'herontdekking', gisteren, van Evrosinija Kersnovskaja. Werk van haar is ook uitgegeven in het Duits, Frans en Italiaans:

- Kersnovskaja Е. "Ach Herr wenn unre Sunden uns verklagen". - Kiel: NEUER MALIK VERLAG, 1991.

- Кersnovskaja Е. "Coupable de rien". - Paris: PLON, 1994.

- Kersnovskaja E. "Quanto vale un uomo". - BOMPIANI 2009.

Zou een Nederlandse uitgave mogelijk zijn? Ik ga eens een paar balletjes opgooien.

Hieronder nog twee documentaires over haar leven en werk.

Mijn schilderij van Antonina Romodanovskaja

(Eerste publicatie:  22-4-2009)

Gisteren schreef ik hier over de tien duurste Russische schilderijen die op een rijtje waren gezet door de site van Artinvestment. Bovenaan de lijst staat Mark Rothko, wiens Witte centrum in mei 2007 voor 65 miljoen dollar van eigenaar verwisselde.

Ik heb ook iets aan de muur hangen van een Russische schilder die door Artinvestment wordt genoemd.

Van een schilderes, beter gezegd: Tumannyj den (Mistige dag) van Antonina Romodanovskaja (1906-1985):

Als we de grafieken van Artinvestment mogen geloven, dan is de waarde van Romodanovskaja’s werk de afgelopen tien jaar met de helft gestegen, al zien we sinds vorig jaar weer een daling met 1,2 procent.

Als u wilt weten wat een schilderij als het bovenstaande zo ongeveer doet op dit moment, moet u zelf maar even snuffelen op internet. Een nieuwe keuken koop je er in elk geval niet voor. Wat altijd helpt, is een actieve kunstgalerij, zoveel heb ik inmiddels wel van de kunstwereld begrepen. Maak een mooie catalogus van een schilder en de prijskaartjes kunnen meteen omhoog. Hierbij doe ik ook een poging om Antonina Romodanovskaja iets bekender te maken. Twee werken uit de periode waaruit ook het mijne stamt (jaren vijftig, zestig):

Ik kocht mijn Mistige dag bij kunstgalerij Shishkin in Moskou. De Engelstalige invoice verraadde een niet al te grote kennis van het Engels. Als titel vermeldde de bon: “Froggy Day”.

Metallica test het nieuwe stadion van Zenit

(Eerste publicatie:  27-4-2009)

Hebt u ooit die mooie beelden gezien uit de jaren dertig van het nieuwe, bijna opgeleverde stadion van Feyenoord? Werklozen (daar had je er toen veel van) werden de tribunes opgedirigeerd om daar vak voor vak te dansen, te springen en te juichen. Kijken of de constructie het wel hield.

Voor het nieuwe stadion van Zenit in Sint-Petersburg staat de heavy-metall groep Metallica geprogrammeerd.

Dit moderne muziekensemble uit Amerika trad al eerder op in Sint-Petersburg. In een verslag van toen lezen we: “Het concertgebouw was omsingeld door politiekordons, brandweerwagens en ambulances”. Nou, dat heeft wel iets van een voetbalwedstrijd, dus is de keus voor Metallica zo gek nog niet.

Maar gaat dat concert ooit plaatsvinden? Volgend jaar moet het gebeuren. Is het stadion dan wel klaar? Er wordt gebouwd, directeur Michail Leontjev van het bouwbedrijf verzekert dat alles op schema ligt, maar voegt daar wel aan toe dat alles afhangt van de financiering: “Komt het geld op tijd, dan is het stadion er ook op tijd.” Zulke woorden wekken geen vertrouwen.

Op aandringen van gouverneur Valentina Matvijenko heeft het bedrijf de webcam bij de bouwput weer aangezet, zodat heel Sint-Petersburg de bouw kan volgen. Wij kijken hier mee.

Update, januari 2014: We zijn een kleine vijf jaar verder en het stadion is nog steeds niet voltooid. Of en waar Metallica in 2009 in Sint-Petersburg heeft opgetreden, weet ik niet. De webcam hierboven doet het niet meer.