Monumenten van Sovjet-architectuur in Sint-Petersburg

(Eerste publicatie: 27-6-2009)

De Archtitectenbond van Sint-Petersburg heeft een lijst opgesteld van naoorlogse gebouwen die de status van momument verdienen. Enige juridische status heeft de lijst (nog) niet, maar dat maakt haar niet minder boeiend. Er staan twintig gebouwen op, alle uit de Sovjettijd.

Aanleiding voor de lijst zijn de plannen om de passagiersterminal aan de Finse Golf te slopen.

Op de lijst staan onder meer ook vliegveld Pulkovo en de markt aan de Dybenkostraat:

Bij sommige gebouwen trek ik mijn wenkbrauwen op. Wat te denken van de Oktjabrski concertzaal? Beroemde artiesten traden (en treden) er op, maar het beschermen waard?

Dat voor dit hoekige blok de Griekse kerk moest wijken, maakt mijn sympathie voor het Sovjet-bouwsel niet groter.

Niet op de lijst staat de Rode Vaandel fabriek aan de Pioniersstraat 53, want dankzij de energie-centrale met zijn ronde waterreservoir heeft dit gebouw al de status van regionaal monument. Het is een prachtig voorbeeld van het constructivisme uit de jaren twintig (Architect: Erich Mendelsohn).

De monumentenstatus is geen garantie voor behoud. Het gebouw verkeert in zeer slechte staat. Zakenman Igor Boedinski, de huidige eigenaar, wil in de oude fabrieksgebouwen woningen, een zakencentrum en een hotel onderbrengen. In de ronde ‘kopconstructie’ moet een museum komen voor moderne kunst. Dat klinkt sympathiek, maar mogelijk moet daarvoor wel eerst alles worden afgebroken om compleet te worden herbouwd. Dat lijkt een onzeker avontuur.

Wie het gebouw van binnen wil zien kan er tussen 29 juni en 15 juli terecht. Dan houden veertig Russische en Franse kunstenaars er een tentoonstelling van moderne kunst, getiteld: Пространство тишины (Ruimte van de stilte) . Sta ook even stil bij het monument met de ster ter ere van de eerste Pioniertjesbrigade van de stad, opgericht op de Rode Vaandelfabriek. Hier nog een mooie panoramofoto van de ‘kop’ van de fabriek.

De lijst van beoogde monumenten vindt u hier (Russisch).

Museum van Sovjet Speelautomaten in Moskou

(Eerste publicatie: 25-6-2009)

Moskou heeft er een museum bij, klein maar een must voor wie van speelautomaten houdt. En wie al in de jaren zeventig en tachtig in de USSR rondliep, moet helemaal een kijkje gaan nemen: het Музей Советских Игровых Автоматов, het Museum van Sovjet Speelautomaten.

De Russische speelautomaten werden gemaakt door de defensie-industrie. Wapenfabrieken hadden capaciteit over en beschikten bovendien over de beste technologie. Een aardig Sovjet-detail: het productieplan voor de civiele tak van de fabrieken werd uitgedrukt in roebels. Dus werden de automaten volgestopt met de modernste, duurste techniek! Die speeldingen waren dan ook knap duur, van 2,5 tot 4.000 roebel, een bedrag waar je bijna een kleine personenauto voor kocht.

Een kaartje voor het museum kost 300 roebel. Daarvoor krijg je (waar hebben ze die vandaan gehaald!) dertig oude muntjes van 15 kopeken. Dertig keer op hazen schieten dus, of schepen torpederen. Gepensioneerden en kinderen krijgen geen korting, “want de slijtage van de automaten is tijdens het spel bij alle sociale groepen hetzelfde”.

Het museum is gevestigd in het gebouw van de technische universiteit MAMI en is geopend woensdagavond en zaterdag- en zondagmiddag. Meer details op de website. Neem in elk geval uw mobieltje mee, want zo komt u binnen: “Klop met één hand op de deur, bel met de ander 8 – 916 167-19-25. Dan wordt er zeker opengedaan”.

En wat dacht u trouwens hiervan:

Ze bestaan nog!

(1 kopeke zonder siroop – 3 kopeken met siroop.)

Gaat het goed met Rusland? Brief van Belinski aan Gogol.

(Eerste publicatie: 23-6-2009)

Gaat het goed met Rusland? Of juist niet? 

Ik kwam de volgende uitspraak tegen: “Rusland is een land waar niet alleen geen garanties zijn voor het individu, voor eer en eigendom, maar waar zelfs geen politie-orde is, je hebt er alleen enorme corporaties van verschillende soorten officiële dieven en rovers”.

Dat lijkt me een vrij accurate omschrijving van het huidige Rusland en eentje waar je niet vrolijk of optimistisch van wordt.

En al helemaal niet als je weet dat het een uitspraak is uit 1847. Hij komt uit een brief van literair criticus Vissarion Belinski aan Nikolaj Gogol. Belinski richt in zijn brief aan de schrijver zijn pijlen ook op het bestaan in Rusland van lijfeigenen en lijfstraffen. Lijfeigenschap en lijfstraffen zijn inmiddels afgeschaft. Enige vooruitgang is er dus wel.

Bovenstaande postzegel (1957, USSR) is wel aardig. Belinski staat erop afgebeeld, met daaronder de kwalificatie: Geniale literair criticus en filosoof. Ja, natuurlijk, met uitspraken als hierboven geciteerd stond je er bij de communisten goed op. Niet voor niets staat de Brief aan Gogol helemaal vooraan op de zegel, links van het cijfer 40.

Moskou, Sint-Petersburg: zo maar een ritje met de metro

(Eerste publicatie: 22-6-2009)

Vandaag gaan we een ritje maken met de metro.

Natuurlijk, staat er weer eentje links op de roltrap … Buitenlander, wedden?

En altijd zijn er weer een paar die meteen naar binnen willen: 

Blien! Die stopt niet, rijdt alle stations voorbij op weg naar het depot:

Da’s mooi mazzel, heleboel plaatsen vrij! Oeps … , wat een lucht. Een bomzj (zwerver, vaak dronken) in de wagon:

De bomzj heeft de wagon verlaten, in plaats daarvan hebben we nu gezelschap van een groep scholieren op excursie:

Valt het licht uit …

We gaan overstappen. Ja hoor, de tjotka in het hokje heeft maar één roltrap aangezet:

We zijn boven. Staat er iemand stil om op de borden te kijken. Buitenlander, wedden?

Sergeant Petrov. Uw papieren alstublieft: 

Meer van dit alles vind je hier. Veel plezier.

President Kadyrov: Terek - Krylja is niet verkocht

(Eerste publicatie: 21-6-2009)

We komen nog even (en daarna voorlopig niet meer) terug op die rare wedstrijd Terek Grozny – Krylja Sovetov. Ik schreef hier dat de uitslag van dat duel geregeld was en staafde mijn betoog met overtuigend bewijs in de vorm van overvloedig beeldmateriaal. Krylja maakte het Terek erg makkelijk en deed bovendien na de winnende 3-2 van de thuisploeg in de laatste minuten totaal geen moeite meer om nog 3-3 te maken.

Ik neem mijn woorden terug. Terek Grozny – Krylja Sovetov is níet verkocht, er is géén deal gesloten. De alom gerespecteerde Tsjtetsjeense president Ramzan Kadyrov, tevens voorzitter van voetbalclub Terek, heeft het zelf gezegd. Wie ben ik dan om dat tegen te spreken.

Kadyrov wordt geciteerd op de website van Terek, waar de geruchten over omkoping niet worden verzwegen. Er wordt geciteerd uit perscommentaren en ook uit een gesprek van de Komsomolskaja Pravda met de geachte president: “Wij hebben geen afgesproken resultaten nodig. Zo zijn wij niet”.

Maar dan volgt er iets raars. Kadyrov: “Laten ze de beelden nog eens terugdraaien. Toen Krylja in de laatste minuten op de paal schoot, kunnen ze zo goed mikken dat ze met opzet de paal raakten?”… Nu heb ik de beelden van de wedstrijd (in samenvatting) al tien keer gezien - er komt geen schot op de paal in voor … Een schriftelijk verslag op sportbox.ru met de hoogtepunten: een bal op de paal in de laatste minuut wordt niet genoemd (wel een bal van Krylja op het houtwerk vóór de rust en van Terek na de rust). De statistieken in Sport Ekspress: elk team raakte één keer het houtwerk … [het verslagje en de statistieken zijn helaas niet meer oproepbaar - EH-2014]. 

De website voegt voorzichtig aan de woorden van Kadyrov toe dat Krylja’s late bal op de paal niet in de samenvattingen is terechtgekomen en ook onvermeld blijft in de verslagen van de belangrijkste media … Dapper, dat commentaar, gezien de reputatie van de president, die zo toch een beetje voor schut wordt gezet.

Verder vermeld ik nog dat de Mercedes van Krylja-speler Ivan Taranov in brand is gestoken, vermoedelijk door supporters van Krylja. Die waren het niet eens met Kadyrov (en wel met mij). Zo doen ze dat in Samara (de stad van Krylja), als je het op een akkoordje gooit met de tegenstander.

Terek Grozny - Krylja Sovetov: samenvatting van een verkochte wedstrijd

(Eerste publicatie:  17-6-2009)

Stond er nog een rekening open? Het heeft er alle schijn van.

Op de laatste speeldag van vorig seizoen had Krylja Sovetov uit Samara een zege nodig om zich te plaatsen voor Europees voetbal. De tegenstander in de laatste (thuis)wedstrijd was Terek Grozny. Uitslag: 4-3, en meteen na afloop doken de geruchten op. Iedereen op het veld leek wel erg tevreden met dat resultaat.

Afgelopen weekend – een nieuw seizoen - werd Terek Grozny – Krylja Sovetov gespeeld. Uitslag: 3-2. En opnieuw zoemen de geruchten rond als boze wespen.

Ik houd niet zo van Russische complottheorieën. Russen zien in bijna alles een complot. Maar bekijk de samenvatting hieronder, de conclusie lijkt me onvermijdelijk: dit stinkt.

Terek neemt een 2-0, voorsprong. Krylja komt op 2-2, zeven minuten voor tijd wordt het 3-2. Aan de doelpunten is niet eens zo veel te zien, maar let (bij de stand 2-2) op het volgende:

Bijvoorbeeld, na 4.36 minuten: de nummer 11 van Terek (rechts in beeld) mag, met drie verdedigers in de buurt, vrij het strafschopgebied binnenlopen. Daar krijgt hij nog gezelschap van een collega-aanvaller, die ook wordt vrijgelaten. Let vooral op de manier waarop de nummer 11 van Krylja (die in het blauw) komt aangeslenterd …

Op 4.58, na de kort genomen corner: de aanvallers van Terek mogen rustig rond de zestien cirkelen, op zoek naar de beste positie om te schieten.

Op 6.10, na de corner: de verdediger springt wel omhoog, maar niet naar de bal.

Op 7.45 – het wordt nu echt gênant – daar doet de Krylja-verdediger gewoon een stap opzij! En de andere verdedigers, hebben die pap in de benen? Het aantal kansen dat wordt weggegeven is niet te tellen.

De enige die niet is ingelicht, lijkt de Krylja-doelman te zijn. Die verricht een aantal knappe reddingen, maar in de 83ste minuut wordt hij toch gepasseerd: 3-2. En dan zou je zeggen: kom op Krylja, jagen op de gelijkmaker! Dat doen de jongens van Krylja niet. Ze maken geen haast, tikken de bal rond, het lijkt af en toe wel een rondootje op de training. Wat ik al zei: dit stinkt. 

Mijn conclusie: Terek – één van de zwakkere broeders in de Russische competitie – kan elke zege goed gebruiken en had nog wat tegoed van de vrienden uit Samara. O ja, de arbiter hoefde geen enkele gele kaart te trekken. Net als in die laatste wedstrijd van vorig seizoen (!).

Voorzitter Moetko van de voetbalbond heeft een onderzoek aangekondigd.

Een klein beetje Woodstock in Kaloega

(Eerste publicatie: 16-6-2009)

Het zit er weer op voor dit jaar, Poestye Cholmy, een meerdaags festival in de open lucht in de provincie Kaloega, ten zuid-westen van Moskou. Poestye Cholmy (Lege Heuvels) is “een gemeenschap van mensen verbonden door hun liefde voor niet-formele kunst in al haar uitingsvormen”. De missie van het festival: de vorming van een positieve blik op de wereld en op jezelf.

Te oordelen naar de foto’s - ik was zelf niet aanwezig – is die missie geslaagd, in elk geval voor de vier dagen dat het festival duurde, al dreigde het slechte weer nog flink roet in het eten te gooien.

Poestye Cholmy vindt al zes jaar plaats in de provincie Kaloega, maar wel telkens op een andere lokatie “om de platgetreden natuur te laten herstellen”. Verhuizen naar een andere regio is niet uitgesloten, zegt de organisatie op de festivalsite. Misschien naar het noorden (“dichter bij de wortels”), verder weg van de steden, of naar de Mongoolse woestijn.

De woorden Woodstock en Oerol komen bovendrijven … Het oogt in elk geval zeer sympathiek en ik had er best een kijkje willen nemen, al is het de vraag of ik het festivalterrein dit jaar zou hebben gehaald. Regen op de eerste dag maakte de wegen in de buurt onbegaanbaar. Het programma moest worden ingekort en er konden nog maar drie podia worden gebouwd. De organisatie waarschuwde: “Nieuwe auto’s worden tegengehouden, er is geen parkeerplaats, de wegen zijn onbegaanbaar. De auto’s staan op 15 km van het festival. Die afstand groeit met elke auto die erbij komt.”

De afterparty vindt plaats op 26 juni, gewoon in Moskou:

Sporen van de oorlog - explosiegevaar in Kaliningrad

(Eerste publicatie: 14-6-2009)

In 1947 meldden de militaire autoriteiten van Kaliningrad trots aan Moskou dat in hun regio de mijnen en explosieven uit de oorlog waren opgeruimd. Dat bleek een beetje voorbarig. In de jaren daarna werden in de provincie Kaliningrad volgens de Nezavisimaja Gazeta nog meer dan één miljoen bommen en granaten onschadelijk gemaakt. Projectielen uit de oorlog maken nog steeds slachtoffers.

Toen Kaliningrad (tegenwoordig een Russische enclave tussen Litouwen en Polen) nog gewoon deel uitmaakte van de USSR was er een speciaal onderdeel van de Baltische vloot dat zich met dit probleem bezighield. Tegenwoordig is er een federale wet die de financiële lasten van de opruiming legt bij de gemeenten. En die, zeggen ze zelf, hebben te weinig geld.

Vorige week heeft het provinciebestuur van Kaliningrad een wet aangenomen die vastlegt wat er precies moet gebeuren, zodra ergens een bom wordt aangetroffen. De federale wet was daar onduidelijk over. De Nezavisimaja Gazeta wijst erop dat vraag van de financiering door de nieuwe wet niet is opgelost. De krant schrijft ook nog dat er in de regio een aantal particuliere explosievenopruimingsbedrijfjes actief zijn, wat mij erg nieuwsgierig maakt. Niet dat ik nou meteen bij hen een kijkje zou willen nemen (nou ja, van een afstandje), maar je vraagt je toch of zoiets legaal is.

Volgens de regionale afdeling van het Ministerie voor Noodsituaties zitten er in Kaliningrad nog 1,35 miljoen stuks munitie in de grond. En voor de kust liggen nog zo’n 200 tot zinken gebrachte schuiten met oorlogsspul. Volgens de krant is het geen toeval dat er juist nu een nieuwe wet is gekomen. In de buurt van de stad Neman moet een kerncentrale komen, op een plek waar zwaar gevochten is. Een gedegen opruiming heeft daar nooit plaatsgevonden.

Een kort ander bericht, ongeveer uit dezelfde categorie: er waren plannen om het 90ste Opsporingsbataljon in de provincie Leningrad alweer op te heffen. Het bataljon, opgericht in 2007, houdt zich bezig met het opsporen en bergen van gesneuvelde soldaten. De teller staat op 3.468 stoffelijke resten. Het besluit van Defensie om het bataljon op te heffen, is op verzoek van de lokale overheid ingetrokken. Zie hier.

Stel je voor dat Poesjkin en Tolstoj een weblog hadden gehad

(Eerste publicatie: 13-6-2009)

Lev Tolstoj

Stel je voor dat Poesjkin, Tolstoj en Toergenev een eigen weblog hadden gehad. Een eigen plekje op ЖЖ (ZheZhe = Zhivoj Zhurnal, dé bloggergemeenschap van Rusland.) Hoe zouden zij zich in de 19de eeuw als bloggers hebben gedragen?

Een zekere Vladislav uit Norilsk ging op zijn weblog [linkje werkt niet meer] aan de slag en kwam (met behoud van de hedendaagse bloggertaal) tot een alleraardigst resultaat. Hij schrijft:

“Poesjkin zou de gaafste ЖЖ hebben gehad. Iedereen zou hem ’s ochtends aan zijn vrienden hebben toegevoegd (френдили), maar ’s avonds weer hebben verwijderd (отфренживали), omdat hij iedereen zou bedelven onder flitsende, geniale comments, en ook nog in zijn comments tekeningen zou posten van blote vrouwenvoetjes. Honderden aanbidsters zouden hem aan zijn hoofd hebben gezeurd: aan wie nou toch Ik herinner me het wondermooie ogenblik was opgedragen, toch niet echt aan dat domme wicht Annetje Kern? Daarna zou Kern zelf zich in de comments hebben gemengd en korte metten hebben gemaakt met de irritantste vrouwelijke users (юзершами). En tenslotte zou Poesjkins account gesloopt worden door een hacker met als nick dantes_zloy_blondin. En nog lang zou de ЖЖ-gemeenschap zich afvragen waarom d’Antes dat had gedaan: vanwege homofobe comments van Poesjkin of toch vanwege een zekere leuke юзерша?”

Tolstoj (“zou enorme posts hebben geplaatst over geestelijke waarden en eenvoud”), Gogol, Dostoevski, Saltykov-Sjtsjedrin, … blogger Vladislav gaat nog even door. “Toergenev zou een ЖЖ zijn begonnen om panorama’s te posten van Europese steden waar hij was geweest, en af en toe lyrische natuurbeschrijvingen”.

Duncan en Jesenin

Uit de vorige eeuw wordt Majakovski opgevoerd: “Majakovski zou de ЖЖ van Jesenin regelmatig aan zijn vrienden hebben toegevoegd en weer geband, hem uitkafferend omdat hij al zijn posts zou vullen met beschrijvingen van zijn slemppartijen en klachten over wat een dom mens Isadora blijkt te zijn.” 

Tsjechov ontbreekt helaas. En uit de eigentijdse literatuur had ik graag het weblog van Sjoeksjin gelezen. (Nou ja, eigentijds ... Sjoeksjin is ook al weer 35 jaar geleden overleden ...).